Günümüzde yaygın olarak görülen polikistik over sendromu, doğurganlık açısından olumsuzluk yaratan ciddi hormonal hastalıklardan bir tanesidir. PCOS olarak da adlandırılan bu sendrom, çeşitli hastalıkların oluşumuna neden olabilmektedir.
PCOS, genellikle kadınlarda üremeyle ilgili hastalıkların ortaya çıkmasında büyük bir rol oynar. Kadınlar üreme çağlarındayken sıklıkla görülen polikistik over sendromu, yumurtlamada problemlere yol açarak kısırlık gibi hastalıkların temelini oluşturur.
Polikistik over sendromunun erken teşhisi önemlidir. Teşhisi geç yapılan ve tedavi edilmeyen PCOS, ilerleme göstererek kan basıncını olumsuz etkileyen hipertansiyon gibi kardiyolojik hastalıkların ve insülin direnci gibi metabolik hastalıkların meydana gelmesine sebep olur. Gittikçe yaygınlaşan PCOS hastalığının tanısının erken yapılması amacıyla hastaların ayrıntılı bir şekilde hastalık konusunda bilgilendirilmesi kritik bir öneme ve değere sahiptir.
Önemli Konu Başlıkları
Polikistik Over Sendromu Nedir?
Polikistik over sendromu, sıklıkla karşılan ciddi bir sağlık sorunudur. Özellikle üreme konusunda kadınların hormon sağlığında problemler yaratan bir sendromdur. Bu sendromun oluşmasındaki en temel neden, hormon dengesizlikleri ve değişimleridir. Erkeklere oranla kadınlardaki androjen hormonu minimum seviyededir. Bazı durumlarda androjen seviyesinde artış yaşanması kadınlarda hormonal bozuklukların oluşmasına sebebiyet verir.
Hormonlardaki bozulma; adet kanamalarında düzensizlik, ciltte ve saçlarda değişiklik, yumurtalık bölgesinde kistlerin oluşumunu tetikler. Ancak polikistik over sendromunun aslen altında yatan neden tam olarak bilinmemektedir. Daha çok kısırlık vb.
hastalıkların oluşumunda etkili olan PCOS, genetik faktörler sonucunda da yaygın olarak görülebilmektedir. Özellikle ailelerin geçmiş öyküsü, yaşamsal alışkanlıklar ve çeşitli hastalıklar polikistik over sendromunu oluşturabilir.
Kadınlarda bulunan androjenin fazla üretildiği durumlarda kendini gösteren PCOS, erken bir şekilde tespit edilmeli ve tedavi yoluna gidilmelidir. Tedavinin gecikmesi durumunda şeker hastalığı (diyabet) gibi sağlık sorunları da gelişebilir. Polikistik over sendromuna bağlı olarak ortaya çıkan semptom belirtilerinden herhangi birini taşıyan hastaların mutlaka bir hekime gözükmesi ve polikistik over sendromunun ilerlemesine engel olunması gerekmektedir.
Polikistik Over Adetin 3. Günü
Normal yaşam döngüsünde oluşabilen anormal sağlık sorunları üzerine kişilerin doktorlara başvurması sonucunda gerekli klinik müdahaleler en kısa sürede yapılabilmektedir. Özellikle kadınlar arasında büyük sorunlara neden olabilen hormonal dengesizliklerde hastanın şikâyetinden yola çıkılarak PCOS teşhisi belirlenebilmektedir.
PCOS (Polikistik over sendromu), fiziki ve vajinal muayenelerle tespiti yapılabilen bir sendrom çeşididir. Muayene sırasında kullanılan radyoloji görüntüleri, polikistik over sendromun varlığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu sendrom, halk arasında genellikle kadınların günlük yaşantılarını olumsuz etkileyen bir hastalık türü olarak bilinir.
Kadınların sıkça karşılaştıkları hormonal sağlık sorunlarından biri olan polikistik over sendromunun tanısı için en doğru zaman aralığı adetin 3.günüdür. Adetin 3.günü kadınlara kan testleri yapılarak östrojen hormon seviyesinin tespiti sağlanır. Yapılan test sonuçlarında androjenin (erkeklik hormonu) yüksek ve östrojenin (kadınlık hormonu) düşük olması durumunda PCOS olduğu belirlenir.
Erken tanı sayesinde kadınlar için uygun bir PCOS tedavi yöntemi uygulanır. Rutin kontrollerle birlikte hastanın genel sağlık durumu ve tedavi süreci hassasiyetle takip edilir.
PCOS Neden Olur?
PCOS, yumurtalık içerisinde gelişen minik ve kötü huylu olmayan kistlerdir (aslında kist değil olgunlaşmamış yumurta folikülleridir). Bu sendrom daha çok adet döngüsünde yaşanan düzensizlikle belirti vermeye başlar. Aynı zamanda polikistik over sendromu; kiloda artışlar, vücutta tüylenmeler, sivilcelerde çoğalmalar vb. şikâyetlerin oluşmasına da sebep olmaktadır.
Polikistik over sendromunun neden ortaya çıktığı net olarak bilinmemektedir. Bu sendrom, genel olarak bazı kalıtımsal ve çevresel faktörler sonucunda gelişmektedir. PCOS hastalığının en yaygın görülme sıklıklarından birinin özellikle aile öyküsüne bağlı olduğu düşünülmektedir. Ailede PCOS öyküsünün olması hastanın, hastalığa yakalanma olasılığının hangi seviyede olabileceği konusunda ipucu verir. Yapılan araştırmalar, obezitenin de polikistik over sendromuna sebep olabileceği sonucunu ortaya koymuştur.
PCOS oluşumu için hastalığın zemininde nelerin yer aldığı tam anlamıyla bilinmemektedir. Ancak bu hastalığın oluşmasında birçok faktör söz konusu olmaktadır. Bu faktörlerin başında ise kilo artışıyla insülinde yükselişin yaşanması ve buna bağlı olarak kandaki insülinin hormonal düzeyindeki değişimi sonucunda vücudun androjen hormonunu daha fazla üretmesi gelmektedir. Androjen hormonu üretimindeki artış PCOS riskinin oluşmasında ciddi bir etkendir.
Polikistik Over Sendromu Belirtileri
Polikistik over sendromu genel olarak başlangıçta belirti vermeyebilir. Bu hastalık süreç içerisinde ilerleme gösterdikçe bazı semptomları beraberinde getirir. Bu semptomlar kişilerin sağlık durumlarına göre değişiklik gösterebilir ancak pek çok kişide genellikle ortak seyreden polikistik over sendromu belirtileri aşağıdaki gibidir:
- Saçlarda dökülme
- Sesin kalınlaşması
- Cilt lekelenmelerinin artışı
- Ani kilo artışları ve değişimleri
- Göğüslerin büyümesi, küçülmesi veya hassaslaşması
- Yumurtlayamama sonucu oluşan kısırlık (gebe kalamama)
- Yüzde, sırtta ve cildin genelinde sivilcelerin oluşması
- Regl (adet) döneminde yaşanan düzensizlik
- Vücudun genel bölgelerinde oluşan tüylenmeler
- İki regl döngüsünün arasında kanamaların oluşması
PCOS hastalığının varlığı hakkında bilgi veren en yaygın belirtiler yukarıdaki gibidir. Bu belirtilerden birinin veya birkaçının yaşanması durumunda hastaların hiç zaman kaybetmeden hekimlerine başvurmaları gerekir. Hastalığın erken tanısı ve teşhisi için bu durum oldukça kritiktir.
Polikistik over sendromunun belli başlı belirtilerinin yanı sıra çoğu durumda farklı hastalıklara bağlı olarak da oluşumu mümkündür. Bu hastalıklardan bazıları; insülin direncindeki dalgalanmalar, iltihaplanmalar, kalıtımsal faktörler, obezite vb.dir.
Polikistik Over’ın Yan Etkileri Nelerdir?
Polikistik over, tedavisi yapılmadığında büyük sorunlara ve olumsuz yan etkilere yol açabilir. Görülen bazı yan etkiler; insülinin artışına bağlı şeker hastalığının oluşması, kolesterolün yükselmesi, kalp ve damar hastalıklarının meydana gelmesi, tansiyonun yükselmesi, uyku apnelerinin ve rahim kanserinin oluşması vb. şeklindedir.
PCOS hastası olan kadınların gebe kalmaları sonucunda aşağıda yer alan sorunlarla karşılaşmaları kaçınılmaz olmaktadır:
- Preeklampsinin görülmesi: Bebekle plasentayı bağlayan fizyolojik mekanizmada bozulmanın meydana gelmesi sonucunda annede tansiyon yüksekliği, böbreğe bağlı sorunlar, kanamalar, proteinin azalması gibi çeşitli komplikasyonlar görülür. Bu durum, anneyle bebeği olumsuz etkilemektedir.
- Gestasyonel diyabetin oluşması: PCOS hastalarının insülin dirençlerinde hamilelikle beraber yükselme görülebilir. Bu da anneyle bebeğin sağlığını olumsuz etkiler.
- Hamilelik hipertansiyonunun gelişmesi: Polikistik over sendromunda kolesterolün yükselmesi ve ani kilo alımlarının görülmesi sonucunda hipertansiyon gelişebilmektedir. Bu durum da gebelik için ciddi bir sağlık sorunudur.
Polikistik over sendromunda görülen diğer yan etkiler; erken doğumun (prematüre) oluşması, gebenin düşük yapması ve doğumun ardından bazı komplikasyonların oluşması vb. dir.
Polikistik Over Sendromu Tedavisi
Polikistik over sendromu tedavisi için hormon hastalığı (endokrin) ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarından destek alınmalıdır. Doktorlar, hastalarının durumlarına uygun şekilde özel tedavi planlamasını yapmaktadır. Tedavinin süreci içerisinde, PCOS hastalığına ek olarak hastalığa sebep olan diğer sorunların engellenmesi amacıyla çeşitli yöntemlerden de faydalanılmaktadır.
İlk olarak kandaki dolaşımın anormal seyretmesi sonucunda androjenin (erkeklik hormonunun) seviyesinde düşüş sağlanması için anti-androjen adı verilen ilaç tedavilerinden yararlanılır. Diyetisyenlerin hazırlamış oldukları kişilere özel PCOS diyetler sayesinde kişilerin olması gerektikleri kilolara inmeleri ve insülindeki artışın azaltılması sağlanır.
Polikistik over sendromuyla beliren regl düzensizliğinin, tüylenmenin ve sivilce gibi cilt problemlerinin önlenebilmesi açısından doktorların hastalarına sundukları ilaç tedavisi, doğum kontrol hapları ve benzeri ilaçlardır.. Bu ilaç tedavisi sayesinde rahmin içerisindeki tabakada bulunan ve endometrium kalınlığıyla ortaya çıkabilen çeşitli hastalıklar da önlenebilmektedir.
Polikistik over sendromu şüphesi oluştuğunda hastaların acilen alanında uzman doktorlara başvurması gereklidir. Erken teşhis edilen PCOS için tedavi çok kısa sürede uygulanarak hastalığın ilerleyişi engellenebilir.
Bekarlarda Polikistik Over Tedavisi
Polikistik over sendromu, kadınların genelinde çeşitli yaşlarda yumurtalık içerisinde ortaya çıkabilen kistlerdir. Bu kistler, bekarlarda 13 veya 14 yaşlarında belirtileriyle birlikte görülmeye başlayabilir. Polikistik Over’ın özellikle kalıtımsal bir nedenle oluşabileceği düşünülmektedir. Aile bireylerindeki adet düzensizliği durumu genç kızlarda da bu hastalığın oluşma riskini artırabilmektedir.
PCOS şikâyeti ile doktora giden bekarlarda hastalığın teşhisi ultrasonla yapılabilmektedir. Görüntüleme esnasında yumurtalıkların şeklinin ve boyutunun normale göre büyümüş oldukları görülür. Bunların yanı sıra bekarlarda PCOS tanısı bazı hormonal testlerin uygulamasıyla da yapılabilmektedir.
Bekarlarda polikistik over tedavisi, şikâyete göre hazırlanır. Adette gecikme ve düzensizlik yaşanması durumunda ilaç tedavisinin verilmesi uygun olmaktadır. İlaçların düzenli kullanılması gerekmektedir. Aksi takdirde düzensiz kullanımla birlikte ileriki zamanda rahmin zar kısmında kalınlaşma ve buna bağlı olarak rahimde kanserin meydana gelme durumu oluşabilmektedir. Bu sebepten dolayı ilaçların belli bir düzende eksiksiz şekilde kullanımı PCOS’da büyük bir öneme sahiptir.
PCOS Tüylenme Tedavisi
PCOS, hastalarda cilt ve saç problemlerine yol açabilmektedir. Özellikle cilt lekelenmeleri, saç dökülmeleri ve vücut tüylenmeleri en yaygın görülen sorunların başında gelmektedir. Tüylenmenin oluşması durumunda kadınlara bazı tedavi yöntemleri uygulanır. Tedavinin uygulanmasını etkilemekte olan faktörlerden biri, ilaçlardaki doz oranıdır. İlaçların dozajı, tüylenmenin hafif veya ağır seyretmesi durumuna göre belirlenir.
Hekimler tarafından PCOS hastalarında oluşan hafif tüylenmeler için minimum seviyeye sahip ilaç dozu, tüylenmenin fazla olduğu hastalar için de androjen hormonunu düşürecek maksimum seviyeye sahip dozajlı ilaçlar önerilir. Bunların yanı sıra az tüylenme sorunlarında uygulanan tedavi çeşitleri, tıraşlama ve lazerle epilasyon uygulama yöntemleridir.
Uygulanan ilaç tedavilerinin tüylenmeye etki etme süresi, 6-12 ay arasında değişiklik gösterebilir. Bu nedenle hastaların ilaçlara düzenli olarak devam etmeleri oldukça önemli bir husustur. Ancak hastaların ilaç kullanımına ara vermesi veya ilacı bırakması sonucunda tüylenme yeniden başlayabilir. Bu durumda yapılması gereken en önemli şey, ilaç tedavisini destekleyen epilasyon yöntemlerinin eş zamanlı olarak uygulanmasıdır.
Polikistik Over’da Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Polikistik Over’da beslenme düzeninin oluşturulması hastaların sağlıklı bir süreçten geçebilmesi adına en önemli detaylardandır. Bu noktada dikkat edilmesi gereken beslenme planı kişilere göre değişiklik gösterebilir. Ancak PCOS hastaları diyetisyen veya hekimlerin sundukları sağlıklı ve dengeli beslenme planına sadık kalmalıdır. Polikistik overda genel beslenme planı aşağıdaki gibi olmalıdır:
- En sağlıklı yağ çeşitlerinden biri olan doymamış yağlar beslenmenin temelini oluşturur. Sağlıksız doymuş yağlı yiyecekler yerine doymamış yağlı (zeytinyağı gibi) yiyecekler tüketilmelidir.
- Karbonhidratın ve proteinin alımı doğru olmalıdır. Daha çok minimum karbonhidratlı ve maksimum proteinli besinler tüketilmelidir. Bu beslenme düzeniyle insülin direncindeki artışın kırılması sağlanır.
- Öğünlerin tamamında proteinli ve sağlıklı karbonhidratlı besinlere yer verilmelidir. Bu sayede kan seviyelerindeki ani artışın önüne geçilir.
- Sebzeler, meyve türleri, baklagiller gibi maksimum lif oranına sahip olan besinlerin tüketilmesi önemlidir.
PCOS diyet tedavisinin olumlu sonuçlar vermesi için dengeli ve düzenli beslenme sağlıklı yaşamın bir parçası haline getirilmelidir. Bunlara ek olarak PCOS hastalarının, düzenli olarak egzersizler yapmaları ve kilolarını kontrol altında tutmaları diğer önemli hususlardandır.
Polikistik Over Tedavisi Fiyatları
Polikistik over tedavisi, PCOS hastalarının tekrardan dengeli ve sağlıklı yaşamlarına kavuşabilmeleri için uygulanan yöntemlerden biridir. Hastalıkta erkenden tanının koyulması ve hastalığın ilerlemesinin durdurulması bu noktada önemlidir. Ancak pek çok PCOS hastası, tedavi fiyatları konusunda tereddüt edebilmektedir. PCOS tedavisi, devlet hastaneleri veya özel hastanelerde uygulanabilir.
Polikistik over tedavisi fiyatları, özel kliniklerin veya devlet hastanelerinin tercih edilmesine göre değişiklik gösterebilir. Ancak gerek özel hastaneler gerek devlet hastaneleri PCOS tedavisinde hastanın bütçesine uygun maliyette sağlık hizmeti vermektedir. Genel olarak polikistik over tedavisi fiyatları uygun bir bütçe gerektirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Polikistik over sendromu olan birisi aşılamayla hamile kalabilir mi?
Polikistik over sendromu, günümüzün en sık karşılaşılan kadınsal sağlık sorunlarından biridir. Kadınlarda 13 yaşlarından itibaren baş göstermeye başlayabilen PCOS, erken teşhis edilerek tedavi edilmelidir. Özellikle genç yaşta tanısı konan bu sendrom, ileride gebe kalmak isteyenler için ciddi bir engel teşkil eder. Ancak gelişen teknoloji sayesinde PCOS için uygun tedavi yolları mevcuttur.
Polikistik over sendromunda hamile kalmak isteyenler için hastalara ilaç tedavileri uygulanabilmektedir. Bazen sendromu taşıyan kişilerin ilaçlar yoluyla yapılan tedavilere yanıt vermedikleri görülebilir. Böyle durumlarla karşılaşıldığında farklı tedavi yöntemlerinden biri olan aşılamayla hamile kalma yöntemi uygulanır.
Tıp dilinde tüp bebek tedavisi olarak geçen tedavi yönteminde polikistik over sendromlu kişilerin yumurtalıkları ovulasyona hazırlanır ve belli dönemde ovulasyonun başlatılmasıyla gerektiği halde babadan sperm örneği alınarak yumurtalarla birleşimi sağlanır.
Polikistik over adet gecikmesi yapar mı?
Polikistik over adet gecikmesi yapabilir. Bu sendromun en yaygın belirtilerinden biri adet döngüsünde meydana gelen düzensizliktir. Yumurtlamada problem yaşayan kadınların PCOS olma ihtimalleri yüksektir. PCOS tanısı konan kadınların adet periyodları düzensizleşir veya hiçbir şekilde adet göremeyebilirler. Polikistik over sendromunun erken tanısı için adet dengesizliği yaşayan kadınların zaman kaybetmeden doktora gitmeleri gerekir.
PCOS tehlikeli mi?
PCOS tehlikeli mi sorusunun yanıtı pek çok kadın tarafından merak konusudur. Polikistik over, tedavisi olan bir sendrom olmakla birlikte tedavi edilmediği zaman hamile kalamama (kısırlık) gibi ciddiyeti olan bir sağlık sorununu meydana getirir. Buna ek olarak şeker hastalığının, hipertansiyonun, kalple ilgili problemlerin, karaciğerde yağlanma görülmesinin, kilo artışlarının, depresyonun zemininde bu sendrom yer alabilmektedir.
Polikistik over kilo verince geçer mi?
Polikistik over sendromunun en yaygın belirtileri arasında kilo artışı problemleri yer alır. Yapılan araştırmalar sonucunda kaybedilen çok az miktardaki kilo sonucunda bile hastalarda PCOS sorununun belli bir düzeyde azaldığı ve adet kanamalarında düzensizliğin sona erdiği saptanmıştır. Diyetisyen yardımıyla dengeli ve sağlıklı beslenme planına geçen kişilerin çok daha kısa sürede bu sendromdan kurtulmaları mümkündür.
Polikistik over adet gecikmesi hamilelik belirtisi mi?
Polikistik over adet gecikmesi yapabilen bir sendrom türüdür. Adette dengesizlik, vücudun tüylenmesi, ciltte oluşan sivilceler, saçların dökülmesi, kısırlığın ve kilo artışlarının oluşması da PCOS’un diğer sonuçlarındandır. Özellikle gebe kalamayan ve kısırlık gibi ciddi sorunlar yaşayan kişilerin polikistik over sendromu şikâyetleri ile sıklıkla hastanelere başvurdukları görülmektedir. Elbette polikistik overli hastaların doğal gebelik şansı da olduğu için mutlaka gecikme dönemlerinde gebelik testi yapmaları gerekir.
Polikistik over doğumdan sonra geçer mi?
Polikistik over doğumdan sonra geçmeyen bir sendromdur. Bu sendrom genel olarak genç kızlarda 13 yaşlarında başlarken özellikle 18 ve 44 yaş arasında yaygın olarak görülebilmektedir. Doğum sonrasında düzelmeyen PCOS, doğumdan önceki regl (adet) düzenine geri dönmektedir. Örneğin, hastalar doğum öncesi düzensiz bir adet öyküsüne sahip ise doğumun ardından da aynı şekilde PCOS’u devam etmektedir.
Polikistik over sendromu cinselliği etkiler mi?
Polikistik over sendromu, yumurtlamada oluşan hormonal bir problemdir. Kadınlarda ortaya çıkan bu hormon bozukluğu hamile kalamama, kıllanma ve sivilcelenme, depresyon, kilo artışı gibi sorunları beraberinde getirir. Özellikle PCOS’un en sık görülen olumsuz etkilerinden biri de cinsellikten uzak kalma ve birliktelik kurmada isteksizlik yaşanmasıdır.
Polikistik over tedavi edilmezse ne olur?
Hastaların günlük yaşam kalitelerini olumsuz etkileyen polikistik over sendromu, tedavi edilmediği durumlarda daha ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Bu sorunlar; karaciğerde yağlanma, şeker hastalığı, kalp ve damarla alakalı problemler, uykuda bozulmalar ve düzensizlikler, gebe olamama (kısırlık) vb.dir. Bu nedenle PCOS tanısında erken teşhis ve tedavi oldukça büyük bir öneme sahiptir.
PCOS rahim kanserine yol açar mı?
PCOS, birçok sağlık sorununun oluşmasında rol oynayan sendromdur. Bu sendrom, kadınların yumurtlama zamanlarında ve hormonal döngülerinde farklılıklara sebep olarak rahimde kanser oluşumunu zaman içerisinde tetikleyebilmektedir.
Polikistik over geçici mi?
Polikistik over’ın geçici bir sendrom olmadığı bilinmektedir. Ancak belirtilere erken müdahale edilmesi ve tedaviye başlanması PCOS’un ilerlemesini önlemektedir. PCOS için hastanın sağlık durumuna göre farklı tedavi yöntemlerinden yararlanılır. Süreçte uygulanan tedavi sayesinde sendromu gösteren kişilerde adet düzensizliğinin, diyabetin, kilo artışının vb. problemlerin azaldığı görülmektedir. Bu nedenle PCOS belirtisi gösterenlerin çok kısa sürede kadın hastalıkları ve doğum uzmanları veya endokrin uzmanlarıyla iletişime geçmeleri önerilmektedir.